Wody nie zastąpisz

22 MARCA

Światowy Dzień Wody

Wody nie zastąpisz

Są rzeczy, o których przypominamy sobie dopiero
wtedy, gdy zaczyna ich brakować – woda jest
jedną z nich. Światowy Dzień Wody to okazja,
żeby zatrzymać się na chwilę i pomyśleć,
jak ogromne znaczenie ma woda dla zdrowia,
środowiska, rozwoju i przyszłości.

Choć na Ziemi jest jej dużo, tylko niewielka
część nadaje się do picia. Dlatego tak ważne jest
odpowiedzialne gospodarowanie wodą
i ochrona zasobów.

O wodę dbamy wspólnie – jako mieszkańcy
i instytucje. Czasem wystarczą proste
codzienne decyzje.

Ciekawostki

Woda pokrywa około 71% powierzchni Ziemi, ale tylko 2,5%
stanowi woda słodka, a z niej jedynie niewielka część jest łatwo
dostępna do picia dla ludzi.
Około 69% wody słodkiej znajduje się w lodowcach i lądolodach,
około 30% w wodach podziemnych, a mniej niż 1% w rzekach
i jeziorach.
Ślad wodny to ilość wody zużytej do wytworzenia produktów —
także tej wykorzystanej podczas uprawy surowców, produkcji
i transportu.

Przykłady śladu węglowego

jabłko — nawet 125 litrów wody
bawełniana koszulka — około 2 500 litrów wody
smartfon — do 12 000 litrów wody

Nasze codzienne wybory mają więc realny wpływ
na światowe zasoby wody:

WAŻNE

Woda jest zasobem ograniczonym — jej ilość zależy m.in. od sposobu,
w jaki nią gospodarujemy: w mieście, w domu, podejmując codzienne
decyzje (np. zakupowe).
Każdy z nas korzysta z wody nie tylko bezpośrednio (picie, mycie,
gotowanie itd.), ale także pośrednio poprzez produkty i usługi
(tzw. ślad wodny).
Dbając o wodę dziś, dbamy o bezpieczeństwo przyszłych pokoleń.

Woda deszczowa

Każda kropla ma znaczenie

Na wodę w Twoim kranie wpływa też deszczówka,
zretencjonowana dziesiątki tysięcy lat temu.
Wsiąkając w glebę, w procesie inflitracji pracuje
na przyszłość zasobów wód podziemnych
znajdujących się w warstwach wodonośnych.

W Gdańsku dbamy o to, żeby jak najwięcej
deszczówki zatrzymać w gruncie, a dopiero jej
nadmiar kierować do sieci kanalizacji deszczowej.
Służą temu obiekty małej retencji (np. zbiorniki,
parki i skwery retencyjne, ogrody deszczowe,
niecki trawiaste, muldy chłonne, zielone dachy),
które w gromadzeniu, oczyszczaniu i opóźnianiu
spływu naśladują naturę.

Ich rola jest tym bardziej istotna, że w wyniku
zmiany klimatu coraz intensywniej zmienia się
charakter opadów. Wydłużone okresy bezdeszczowe
(które wysuszają glebę) przeplatane są krótkimi
i gwałtownymi opadami (których taka gleba
nie jest w stanie wchłonąć).

Wody nie zastąpisz – to zasób, który mądrze
zagospodarowany wspiera adaptację miasta
do zmiany klimatu.

WAŻNE

W Gdańsku działa ok. 250 miejskich obiektów małej retencji, które zatrzymują
wodę w gruncie. Mogą przyjąć jej znacznie więcej niż trawnik.
Zmiana klimatu przejawia się w ekstremalnych opadach przeplatanych
z okresami bezdeszczowymi. Odpowiednio dobrana zieleń chłonie wodę
podczas ulew i magazynuje ją na czas suszy.
Nadmiar opadów kierowany jest do kanalizacji deszczowej, która w naszym
mieście działa odrębnie od tej sanitarnej (tzw. kanalizacja rozdzielcza).
Obiekty małej retencji możesz zrealizować w ramach Zielonego Budżetu
Obywatelskiego lub korzystając z miejskiego dofinansowania!

Skąd bierze się woda
w gdańskich kranach?

Każdego dnia z gdańskich kranów płynie woda,
której źródłem są przede wszystkim wody
podziemne. Gdański system wodociągowy na
co dzień korzysta z dziewięciu ujęć głębinowych,
jednego ujęcia drenażowego oraz jednego ujęcia
powierzchniowego.

Ujęcia wody są pod szczególną ochroną. Na ich
terenie obowiązują specjalne zasady korzystania
z przestrzeni, które chronią zasoby wód
podziemnych przed zanieczyszczeniem.

Po pobraniu woda trafia do stacji uzdatniania,
gdzie jest oczyszczana i przygotowywana do picia.
Następnie siecią wodociągową dociera do mieszkań-
ców Gdańska – do domów, szkół i miejsc pracy.

Deszczowe ekstrema

Jak pada w naszym mieście?

Specyfika terenowa Gdańska jest podobna do
miasteczek górskich, przez co jesteśmy szczególnie
narażeni na skutki ulew. Dlatego mamy nie tylko
unikalny w skali kraju system zbiorników retencyj-
nych kaskadowo ułożonych na potokach, ale też
sieć monitoringu hydrologicznego.

Badamy wielkość opadu w dzielnicach oraz poziom
wody w zbiornikach retencyjnych i potokach. Dzięki
temu w sytuacji kryzysowej możemy szybko reago-
wać, a w perspektywie długofalowej – realnie zwięk-
szać odporność miasta na ekstremalne deszcze.

Wody nie zastąpisz – to żywioł, którego
znajomość wspiera nasze bezpieczeństwo.

WAŻNE

Różnica między najwyżej a najniżej położonym w Gdańsku punktem
to aż 180 metrów.
W lipcu 2016 w ciągu 16 godzin spadło u nas ponad 170 mm wody —
to największa wartość zarejestrowana w Polsce poza górami.
Zagrożeniem są nie tylko deszcze długotrwałe, ale też te krótkie
o gwałtownym charakterze — tzw. opady nawalne.
1 sierpnia 2025 w dzielnicy Łostowice przez 10 minut spadło więcej
wody niż przez cały grudzień.
30 mm deszczu w ciągu doby to bezpieczna ilość, ale 30 mm w ciągu
godziny może powodować lokalne utrudnienia. To tak, jakby do tego
samego odpływu wlać tyle samo wody w różnym czasie — skutki będą
zupełnie inne.
Nawet w bardzo deszczowych miesiącach opady nie rozkładają się r
ównomiernie. W lipcu 2025 na stacji Przegalina spadło łącznie 241,6 mm
wody, ale aż 80% sumy miesięcznej przypadło na zaledwie 3 dni.
Przez 13 dni opad dobowy nie przekraczał 1 mm, a przez 10 dni
nie padało wcale.

Ogrody dla wody

Czym jest ogród deszczowy?

Na pierwszy rzut oka wygląda jak zwykła rabata
z roślinami. Ale ogród deszczowy robi coś więcej –
zbiera i zatrzymuje wodę opadową, która bez niego
spłynęłaby do kanalizacji. Dzięki specjalnie dobra-
nym roślinom i warstwom podłoża działa jak natural-
ny filtr i magazyn wody. Pomaga chronić przed pod-
topieniami, sprzyja bioróżnorodności i korzystnie
wpływa na mikroklimat. To jedno z najprostszych
rozwiązań tzw. małej retencji, czyli zatrzymywania
wody w miejscu opadu.

WAŻNE

Rośliny w ogrodzie deszczowym nie tylko magazynują wodę,
ale potrafią oczyszczać ją m.in. ze związków azotu, fosforu czy
metali ciężkich — mała retencja działa jak mini oczyszczalnia.
Ogród deszczowy sprawdzi się nie tylko w gruncie — może powstać
także w skrzyni, donicy lub pojemniku.
Choć mogą wyglądać niepozornie, ogrody deszczowe realnie
zwiększają gdańską pojemność retencyjną!

Znaczenie wody

w życiu człowieka

Woda – najlepszy napój energetyczny

Ciało człowieka w większości składa się z wody.
Zależy od niej działanie naszej każdej komórki.
Zdrowie, energia, koncentracja, samopoczucie — wszystko mieści się w kropli wody. Dlatego
powinniśmy jej pić nie mniej niż 2,5 litra dziennie.
Nawet niewielkie odwodnienie może mieć wpływ
na działanie organizmu. To naprawdę proste,
by zadbać o siebie — często wystarczy sięgnąć
po szklankę wody. Regularne picie pomaga
utrzymać dobrą formę, lepiej się czuć i sprawniej funkcjonować. Nasze ciało szybko odwdzięcza się
za takie drobne nawyki. Bo wody nie zastąpisz!

Ciekawostki

Organizm dorosłego człowieka składa się średnio w około 60%
z wody, a u niemowląt nawet w 75%.
Już utrata około 2% wody z organizmu może powodować
zmęczenie, bóle głowy i spadek koncentracji.
Podczas wysiłku lub upałów organizm może tracić nawet 1—2 litry
płynów na godzinę.
Krew w ponad 90% składa się z wody — dlatego odpowiednie
nawodnienie wpływa na transport tlenu i składników odżywczych.
Woda pomaga usuwać z organizmu produkty przemiany materii —
nerki filtrują każdego dnia około 150—180 litrów płynów.

Warto pamiętać

Pij wodę regularnie — pragnienie czujesz dopiero przy lekkim odwodnieniu.
Woda najlepiej nawadnia organizm — słodzone napoje ze zbędnymi
kaloriami nie zastępują jej działania.
Pij jak najwięcej podczas upałów, choroby i aktywności fizycznej.
Nie jesteś wielbłądem. Ludzki organizm nie magazynuje
dużych zapasów wody — uzupełniaj ją regularnie.
Woda jest ważna dla zdrowej diety. Jej picie przed posiłkiem może
pomagać kontrolować apetyt
Woda to uroda — pita regularnie, zwiększa elastyczność
i nawilżenie naszej skóry

Pij kranówkę!

Podobno woda nie ma smaku,

ale wszyscy mówią,

że w Gdańsku najlepsza…

Jej jakość to nie przypadek — to efekt wielu lat pracy, nowoczesnych technologii i odpowiedzialnego
podejścia do jednego z najcenniejszych zasobów.
Gdańska kranówka pochodzi głównie z wód
podziemnych, które są naturalnie czyste i bogate
w minerały. Zanim trafi do naszych domów,
przechodzi proces uzdatniania, a jej jakość jest stale monitorowana — od ujęcia aż po sieć wodociągową. Dbamy także o miejsca, w których znajdują się ujęcia wody, aby chronić je przed zanieczyszczeniami.
Dzięki temu woda w gdańskich kranach jest
bezpieczna i dobrej jakości. Bo wody nie zastąpisz!

Ciekawostki

Gdański system wodociągowy na co dzień korzysta z dziewięciu ujęć głębinowych, jednego ujęcia drenażowego oraz jednego ujęcia powierzchniowego.
Ponad 82% wody dostarczanej mieszkańcom pochodzi z ujęć podziemnych, a pozostała część z ujęcia powierzchniowego, jednak woda z tego ujęcia jest zawsze dostarczana wraz z wodą z ujęć podziemnych.
Ujęcia wody są pod szczególną ochroną. Na ich terenie obowiązują specjalne zasady korzystania z przestrzeni, które chronią zasoby wód podziemnych przed zanieczyszczeniem.
Woda w kranie jest zawsze świeża. Średnio woda przebywa w sieci wodociągowej około 24 godzin — od momentu wprowadzenia do sieci do dostarczenia do odbiorcy.
Woda zanim trafi do kranu przechodzi proces uzdatniania. W stacjach uzdatniania usuwa się m.in. żelazo i mangan.

Co możemy zrobić?

Pamiętaj: ochrona wody zaczyna się od małych decyzji każdego dnia.
Pij wodę z kranu. To bezpieczne i ekologiczne rozwiązanie — ogranicza zużycie plastiku i transport wody butelkowanej.
Zwracaj uwagę na wycieki — cieknący kran lub spłuczka mogą powodować duże straty wody.
Nie wylewaj do zlewu leków, farb ani chemikaliów. Substancje te trudno usunąć podczas oczyszczania wody i mogą trafiać do środowiska.
Korzystaj z wody rozsądnie. Krótszy prysznic czy zakręcanie kranu podczas mycia zębów to proste sposoby na ograniczenie zużycia wody.

Sieci są ważne!

Zawsze obecni, nie zawsze widoczni…

Każdego roku realizujemy szereg inwestycji, których
celem jest rozwój i modernizacja infrastruktury wod-kan.
Ich konsekwencją jest poprawa i ochrona stanu środ-
owiska naturalnego, czystości wód i gleby, a ostatecznie – poprawa bezpieczeństwa i jakości życia mieszkańców.

Dzięki nim każdego dnia w domach mieszkańców Gdań-
ska płynie woda, a nieczystości bezpiecznie odprowadza-
ne są do Oczyszczalni Ścieków Gdańsk Wschód. Napływ
nowych mieszkańców i rozwój zabudowy mieszkaniowej determinuje rozbudowę systemu wodociągowo-kanaliza-
cyjnego oraz konieczność jego dostosowania do zmienia-
jącego się miasta.

Dlatego co roku realizujemy szereg inwestycji
infrastrukturalnych oraz projektów ekologicznych.

WAŻNE!

Dzięki zastosowaniu najnowocześniejszych metod
budowy, w tym między innymi technologii bezwykopowych (np. mikrotune-
lingu, reliningu, krakingu statycznego),
prowadzone roboty są mniej uciążliwe dla mieszkańców Gdańska. Ograni-
czenie ilości otwartych wykopów
minimalizuje utrudnienia w ruchu drogowym.
Do modernizacji i budowy nowych odcinków gdańskiej sieci wodociągowej
stosuje się rury wykonane z POLIETYLENU
dużej gęstości (HDPE) lub z żeliwa sferoidalnego.
HDPE to jedno z tworzyw sztucznych uznawanych
za najbardziej bezpieczne dla zdrowia człowieka
i dla środowiska. Rury z żeliwa również spełniają
wszelkie normy bezpieczeństwa i cechują się bardzo
dobrą wytrzymałością.
Rury azbestowe, z których w przeszłości budowano sieci
wodociągowe, są sukcesywnie wymieniane w ramach
realizowanych inwestycji i obecnie stanowią w Gdańsku
mniej niż 10% wszystkich rur wodociągowych.

Woda to wspólna sprawa!

Chronimy, produkujemy, dostarczamy –
odpowiedzialnie i z uwagą

Woda jest niezbędna do życia, daje rozwój i możliwo-
ści, choć czasem bywa nieprzewidywalną siłą. Jedno-
cześnie jest coraz cenniejszym zasobem, który wymaga
ochrony i odpowiedzialnego gospodarowania.

Dlatego w Gdańsku funkcjonuje system zarządzania
wodą oparty na współpracy trzech wyspecjalizowanych
podmiotów. Każdy z nich odpowiada za inny obszar,
ale wszystkie działają z myślą o bezpieczeństwie
mieszkańców, ochronie zasobów wodnych oraz
przygotowaniu miasta na zmiany klimatu.

Dzięki tej współpracy woda w Gdańsku jest dostępna,
bezpieczna i dobrze chroniona – dziś i w przyszłości.
Bo wody nie zastąpisz!

Dbają o zagospodarowanie wód opadowych i ochronę przeciwpowodziową.
Zarządzają zbiornikami retencyjnymi, potokami, rowami, ogrodami
deszczowymi, fontannami i systemami monitoringu opadów.
Planują i tworzą ogrody deszczowe, by jak najwięcej wody zatrzymać
w przestrzeni miasta.

Jest właścicielem całej infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej w Gdańsku.
Planuje inwestycje, modernizuje sieci, chroni ujęcia wody pitnej i dba o rozwój
systemu, aby był efektywny i bezpieczny także w przyszłości.

Zapewniają mieszkańcom wodę w kranach i odbierają ścieki.
Odpowiadają za codzienną produkcję wody, badania jej jakości i sprawne dostawy
do naszych domów. To co zaś opuszcza nasze kuchnie i łazienki, jest oczyszczane,
badane i oddawane do środowiska, by ponownie stać się czystym zasobem
dla całej natury.